Germanııa áskeri KSRO aýmaǵyna shabýyl jasaǵan 1941 jyldyń 22 maýsymy TMD elderiniń resmı tarıhynda 4 jylǵa sozylǵan alapat soǵystyń bastalǵan kúni bolyp esepteledi.
Jeńisti jaqyndatýǵa Qazaqstannyń qosqan úlesi zor. 4 jylda qazaq dalasynan 1 mıllıon 200 myńnan astam qazaqstandyq attandy. Olardyń teń jartysy úılerine oralmady.
Al tylda Qazaqstan sheshýshi ról atqardy. Atap aıtqanda, maıdanda atylǵan ár on oqtyń toǵyzy otandyq zaýyttarda quıyldy. 1500 vagon azyq-túlik pen kıim-keshek jóneltildi. Jeńil ónerkásip 2 mıllıon sarbazdy kıimmen qamtamasyz etti.
78 gospıtal jaralylarǵa kómek kórsetti.
Halyq qorǵanys qoryna 4 mıllıon rýblden astam qarajat aýdardy.
1945 jyly stýdentter jınaǵan qarjyǵa jasaqtalǵan tank kolonnasy Berlındi alǵan shaıqasqa qatysty.
2025 jylǵy 5 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstanda Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń 105 ardageri jáne Jeńiske úles qosqan basqa sanattaǵy 40 707 azamat turady.
7 mamyr kúni elordadaǵy «Qazaq Eli» alańynda Memleket basshysy — Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń Joǵarǵy Bas qolbasshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan áskerı parad ótip, Táýelsiz Qazaqstan armııasynyń búgingi kúsh aıbyny kórsetildi.
- Bıyl Uly Jeńiske – 80 jyl! Barshańyzǵa Uly Jeńis kúni qutty bolsyn! Bul meıram – halqymyzdyń jaýyngerlik rýhynyń sımvoly. Biz eldik úshin kúresken batyr babalardy ulyqtaımyz. Otan qorǵaý jolynda opat bolǵan bozdaqtarǵa taǵzym etemiz. Beıbit kúndi qyraǵy kúzetip turǵan sarbazdarǵa qurmet kórsetemiz. Uly Otan soǵysy búkil adamzat úshin óte qıyn synaq boldy. Onyń zardaby kóptegen elge aýyr tıdi, solardyń ishinde Qazaqstan da bar. Qaharly kúnder soǵystyń tek qasiret ákeletinin kórsetti. Beıbitshiliktiń baǵa jetpes baılyq ekenin uǵyndyrdy. Uly Jeńis – tarıhymyzdyń ajyramas bóligi jáne kúlli álem úshin úlken sabaq. Biz osy aqıqatty árdaıym este saqtaýymyz kerek, - dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev dańqty jaýyngerler erliktiń ozyq úlgisin kórsetkenin atap ótti.
- Qazaqtyń jaýjúrek ult ekenin pash etti. 500-den astam jaýyngerimiz Keńes Odaǵynyń Batyry atandy. Talǵat Bıgeldınov, Sergeı Lýganskıı, Saǵadat Nurmaǵambetov, Ivan Panfılov, Baýyrjan Momyshuly, Núrken Ábdirov, Málik Ǵabdýllın, Sabyr Rahımov, Mánshúk Mámetova, Álııa Moldaǵulova, Raqymjan Qoshqarbaev, Hıýaz Dospanova jáne basqa da kóptegen qaharmandarymyz óshpes iz qaldyrdy. Tyl eńbekkerleri soǵys jyldary jankeshtilik pen tabandylyq tanytty. Qazaqstannan maıdanǵa bir jarym myń vagon kıim-keshek pen azyq-túlik jiberildi. Elimizge júzdegen kásiporyn kóshirildi, kóptegen jańa óndiris salyndy. Olar óte qysqa merzim ishinde maıdanǵa qajet ónimder shyǵara bastady. Jurtymyz judyryqtaı jumylyp, kúni-túni jumys istep, qarý-jaraq pen oq-dári daıyndady, áskerı kıim tikti. Soǵystaǵy on oqtyń toǵyzy Qazaqstanda jasaldy. Uly Jeńisti ulyqtaý degenimiz, bul – eń aldymen, erjúrek batyrlarymyzdy jadymyzda máńgi saqtaý degen sóz. Olardyń erligi men eńbegin jas urpaq bilip ósýge tıis, - dedi Prezıdent.
Sonymen qatar, Memleket basshysy Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı elordadaǵy «Otan Ana» monýmentine gúl shoǵyn qoıyp, qazaqstandyq maıdangerlerdiń rýhyna taǵzym etti.
Budan buryn habarlanǵandaı, Astanada Ekinshi dúnıejúzilik soǵys Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı 9 mamyrda demeýshilik qarajat esebinen uıymdastyrylatyn merekelik otshashý ótedi.
Eske salsaq, TMD elderinde 2025 jyl «Jeńistiń 80 jyldyǵy jáne natsızmge qarsy kúrestegi birlik jyly» dep jarııalandy.